Anayasa Mahkemesi (AYM), sigorta başlangıç tarihinin tespitine ilişkin bir davada, mahkemelerin emsal kararları ve başvurucunun itirazlarını gerekçeli biçimde değerlendirmesi gerektiğine hükmetti. Resmî Gazete’de yayımlanan kararda, gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği belirtilerek dosyanın yeniden görülmesine karar verildi.
Dava 1989’daki bir günlük çalışma için açıldı
Dokuz Eylül’ün aktardığına göre Kırklareli’nde yaşayan Kadriye Şendir, 11 Eylül 1989 tarihinde işe başladığını ve işe giriş bildirgesinin düzenlendiğini belirterek bu tarihin sigorta başlangıcı kabul edilmesi talebiyle 2016’da Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) karşı dava açtı. Şendir, bir günlük çalışmasının tespit edilmesini ve tarihin tüm sigorta kolları bakımından başlangıç sayılmasını istedi.
Yerel mahkeme davayı kabul etti. İstinaf başvurusu da kararı onadı. Dosyanın Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’ne taşınmasının ardından Yargıtay, o dönemde yapılan el halıcılığı dokuma işlerinin uzun vadeli sigorta kapsamında bulunmadığı gerekçesiyle kararı bozdu. Bozma kararına uyan yerel mahkeme davayı reddetti; bu karar daha sonra Yargıtay tarafından onandı.
Emsal kararların değerlendirilmemesi ihlal sayıldı
Başvurucu, aynı iş yerinde ve aynı koşullarda çalışan kişilerin açtığı benzer davaların kabul edildiğini, bu kararların Yargıtay tarafından da onandığını belirterek ilgili belgeleri mahkemeye sundu. Ancak yerel mahkeme ve Yargıtay, bu emsal kararların neden kendi dosyasında dikkate alınmadığına ilişkin açıklama yapmadı.
“Emsal kararlar gerekçesiz görmezden gelinemez.”
AYM İkinci Bölümü, davanın sonucunu doğrudan etkileyebilecek emsal kararların ve itirazların açıklığa kavuşturulmamasını gerekçeli karar hakkının ihlali olarak değerlendirdi. Oy birliğiyle alınan karar doğrultusunda dosya, yeniden yargılama yapılması için Kırklareli İş Mahkemesi’ne gönderildi.
- AYM, adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verdi.
- Dosya yeniden yargılama yapılmak üzere Kırklareli İş Mahkemesi’ne gönderildi.
- Başvurucuya 40 bin 487 lira yargılama gideri ödenmesine hükmedildi.
Karar, sigorta başlangıç tarihinin tespiti davalarında mahkemelerin benzer dosyalardaki kararları ayrıntılı ve gerekçeli şekilde ele alması gerektiğini ortaya koydu. AYM’nin kararı doğrudan sigorta başlangıç tarihini değiştirmedi; yeniden yargılama sürecinin yürütülmesine hükmetti.
